W styczniu wzrosła opłata za brak ważnego ubezpieczenia OC, to jednak nie jedyna podwyżka jaka czeka kierowców w tym roku. Jaka kara dla kierowcy za brak ważnego ubezpieczenia OC? Czym może grozić jazda bez ważnej polisy OC?

Ubezpieczenie OC – czego dotyczy?

Ubezpieczenie OC dla właścicieli samochodów jest ubezpieczeniem obowiązkowym. Oznacza to, że za brak ważnej polisy grożą nam określone sankcje.  Czym jest ubezpieczenie OC? Dlaczego za jego brak grożą tak wysokie kary?

Podstawową funkcją polisy OC jest zabezpieczenie osób poszkodowanych w wypadku lub kolizji drogowej. Oznacza to, że jeśli dojdzie do wypadku poszkodowany otrzyma wypłatę odszkodowania od ubezpieczyciela, u którego sprawca wykupił polisę OC. Przy czym należy pamiętać, że ubezpieczony jest dany pojazd, a nie jego właściciel.

Jest to istotne zwłaszcza w przypadku poważnych wypadków drogowych, na skutek których doszło do obrażeń ciała. To w ich przypadku wysokość świadczeń należnych poszkodowanym może sięgać nawet kilkuset tysięcy złotych. Należy jednak zauważyć, że suma ubezpieczenia dotyczy jednego zdarzenia, a nie jednego poszkodowanego. Co to oznacza?

Niezależnie od tego, czy w wypadku ucierpiała jedna czy pięć osób ubezpieczyciel wypłaci na rzecz poszkodowanych maksymalnie 5,21 mln euro dla szkód osobowych i 1,05 mln euro dla szkód majątkowych. Jeśli okaże się, że będzie to suma niewystarczająca sprawca będzie zobowiązany do pokrycia różnicy z własnych środków.

Jaka kara dla kierowcy za brak ubezpieczenia OC?

Kara, jaka grozi za brak ważnej polisy OC jest jasno określona w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych i wynosi:

• równowartość dwukrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę w przypadku samochodów osobowych,
• właściciele samochodów ciężarowych, ciągników samochodowych i autobusów zapłacą równowartość trzykrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę,
• natomiast pozostałe pojazdy – równowartość jednej trzeciej minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Na wysokość kary ma wpływ nie tylko rodzaj pojazdu, ale również czas, jaki minął od wygaśnięcia poprzedniej polisy. Jeśli okres bez ubezpieczenia jest krótszy niż 3 dni właściciel samochodu zapłaci 20% pełnej kwoty, od 4 do 14 dni – 50%. pełnej opłaty, natomiast powyżej 14 dni – 100% kary.

Obecnie płaca minimalna wynosi 4242 zł, a od 1 lipca wzrośnie do 4300 zł. Tym samym właściciel autobusu, który nie miał ważnego ubezpieczenia OC dłużej niż 14 dni w lipcu zapłaci 12 900 zł kary.

Nieznajomość przepisów a brak ubezpieczenia OC

Brak ważnego ubezpieczenia OC niekiedy nie wynika z celowego działania właściciela, a z nieznajomości przepisów. Polisa OC przedłuża się automatycznie na okres 12 miesięcy, ale pod warunkiem, że właściciel samochodu jej nie wypowiedział i opłacił wszystkie składki.

W przypadku sprzedaży samochodu nowy właściciel może korzystać z OC zbywcy tylko do końca okresu, który widnieje na polisie. Po tej dacie ubezpieczenie wygasa, a nowy właściciel musi wykupić nową polisę OC. To jedna z najczęstszych sytuacji, gdy kierowca nie jest świadomy tego, że nie ma ubezpieczenia OC.

Brak polisy OC – dlaczego warto wykupić ubezpieczenie?

Jazda bez ważnego ubezpieczenie grozi nie tylko wysokim mandatem, ale i o wiele większym konsekwencjami finansowymi jeśli dojdzie do wypadku z naszej winy. Wówczas poszkodowany otrzyma wypłatę odszkodowania z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, a ten następnie zwróci się do sprawcy wypadku o zwrot wypłaconej kwoty. Maksymalna kwota przypadająca na jedno zdarzenie to 5,21 mln euro dla szkód osobowych i 1,05 mln euro dla szkód majątkowych.

W przypadku poważnych urazów wysokość odszkodowania sięga zazwyczaj od kilkuset tysięcy złotych do nawet ponad miliona złotych. Sprawca wypadku bez ważnej polisy OC odpowiada za wyrządzone szkody swoim majątkiem.

Ważna polisa OC chroni nie tylko ewentualnych poszkodowanych, ale również kierującego ubezpieczonym samochodem. Brak ważnego ubezpieczenia wiąże się nie tylko z wysokim mandatem, ale w przypadku, gdy z naszej winy ucierpią inni również koniecznością wypłaty należnych im odszkodowań z własnych środków.

Jednym z najczęstszych problemów, z jakim muszą mierzyć się warsztaty naprawcze jest zaniżanie wysokości średniej stawki za roboczogodzinę, a więc wynagrodzenia należnego warsztatowi za wykonane naprawy.  W wielu sytuacjach wciąż jedynym skutecznym sposobem na wyegzekwowanie pełnej wypłaty od ubezpieczyciela pozostaje skierowanie sprawy do sądu. Potwierdza to wyrok (sygn. akt I C 17/23upr) w sprawie Klienta Kancelarii, na skutek którego ASO otrzymał ponad 3.400 zł dopłaty do odszkodowania. Średnia stawka za roboczogodzinę – czy ubezpieczyciel może kwestionować stawki stosowane przez warsztat?

Szkoda na terenie warsztatu

W grudniu 2021 r. na terenie warsztatu, jego pracownik wjeżdżając tyłem na halę samochodem klienta uderzył w opuszczającą się bramę wjazdową. Doszło do uszkodzenia pojazdu. Jego właściciele nie tylko pozostawili samochód do naprawy w ASO, ale również przenieśli na warsztat wierzytelność przysługującą wobec ubezpieczyciela tytułem kosztów naprawy pojazdu.

Ubezpieczyciel zakwestionował wysokość odszkodowania i wypłacił tylko część wynagrodzenia należnego warsztatowi za wykonaną pracę. Do dopłaty pozostawało ponad 3.400 zł. Ostatecznie sprawa trafiła do sądu.

Średnia stawka za roboczogodzinę – czyli jaka?

Ubezpieczyciel nie tylko odmówił wypłaty pełnej kwoty należnej warsztatowi, uznając, że już wypłacone 6.500 tys. zł w pełni pokrywa wartość przeprowadzonych napraw, ale również uznał, że poszkodowani przyczynili się do zwiększenia rozmiarów szkody rezygnując z propozycji naprawy w Sieci Naprawczej PZU. Ponadto w jego ocenie koszty naprawy powinny być ustalone z pominięciem zysku warsztatu, który wyrządził szkodę po czym dokonał jej naprawy, dodatkowo uzyskując z tego tytułu dochód. Było to całkowicie bezzasadne.

Poszkodowany ma prawo samodzielnie wybrać warsztat, w którym zostanie przeprowadzona naprawa. W tym przypadku zasadnym było zrealizowanie naprawy w warsztacie, w którym już znajdowało się auto. Natomiast stawka za roboczogodzinę zastosowana przez ASO nie odbiegała od stawek rynkowych, ale na potrzeby postępowania sądowego konieczne okazało się skorzystanie z opinii biegłego.

Opinia biegłego a średnia stawka za roboczogodzinę

Stawka za roboczogodzinę zastosowana przez ASO, w wysokości 250 zł netto była stawką rynkową, co potwierdziła również opinia biegłego. Stawka mieściła się w zakresie funkcjonującym na rynku lokalnym. W przypadku nieautoryzowanych serwisów przedział ten zawierał się w kwocie od 100 zł do 160 zł za jedną roboczogodzinę, natomiast Autoryzowane Stacje Obsługi (ASO), takie jak Klient Kancelarii, stosowały stawki od 135 zł do 260 zł netto.

Kluczowym dla sprawy było podkreślenie, że właściwym jest posługiwanie się właśnie przedziałami, a nie uśrednianie. Średnia stawka za roboczogodzinę liczona jako średnia arytmetyczna wszystkich stawek stosowanych na lokalnym rynku powodowałaby, że zakład naprawczy nigdy nie mógłby być pewny, czy stosowana przez niego stawka za roboczogodzinę będzie w pełni zrefundowana przez ubezpieczyciela. Dodatkowo wymuszałoby to na warsztatach śledzenie wysokości stawek obowiązujących na danym terenie, tak aby móc wystawić fakturę, która nie zostanie zakwestionowana przez ubezpieczyciela.

Ponadto jeżeli stawka za roboczogodzinę zastosowana przez warsztat mieści się w przedziale podanym przez biegłego ubezpieczyciel nie może pozbawiać go części wynagrodzenia tylko dlatego, że na rynku występują stawki niższe lub średnia arytmetyczna liczona na ich podstawie jest niższa. Tymczasem zestawienie przygotowane przez biegłego jasno pokazało, że na rynku lokalnym funkcjonują również warsztaty naprawcze oferujące naprawę po stawce wyższej, niż ta kwestionowana przez ubezpieczyciela.

Dzięki skutecznym działaniom podjętym przez Kancelarię Adwokatów i Radców Prawnych Rok-Konopa i Wspólnicy warsztat otrzymał ponad 3.400 zł dopłaty do odszkodowania, a także zwrot kosztów postępowania sądowego. Jeśli prowadzisz warsztat, a ubezpieczyciel regularnie zaniża zastosowaną przez Ciebie stawkę za roboczogodzinę umów się na bezpłatne spotkanie z ekspertem i sprawdź, z jakiej pomocy możesz skorzystać.  

Ostatnie podwyżki cen towarów i usług miały również wpływ na poziom kosztów, z jakim muszą się zmagać warsztaty naprawcze. Taka sytuacja nie tylko stanowi wyzwanie, ale i wymusza identyfikacje tych elementów biznesu, dzięki którym możliwe jest osiągnięcie oczekiwanego poziomu zysku. Z jakimi wyzwaniami muszą mierzyć się warsztaty naprawcze? Czy zaniżanie stawki roboczogodziny to jedyne wyzwanie dla warsztatu?

Zaniżanie stawki roboczogodziny – jakie elementy pracy warsztatu kwestionują ubezpieczyciele?

Jednym z elementów, dzięki którym możliwe jest osiągnięcie oczekiwanego poziomu zysku jest pełne kosztorysowanie wszystkich czynności dotyczących naprawy powypadkowej oraz dochodzenie wypłaty wynagrodzenia należnego warsztatowi naprawczemu za wykonaną pracę. Jednak pomimo upływu czasu problem zaniżania odszkodowania przez ubezpieczycieli , a tym samym kosztów przeprowadzonych napraw wciąż pozostaje aktualny. Niestety nawet pełny kosztorys może zostać zakwestionowany przez ubezpieczyciela. Najczęściej dotyczy to takich elementów jak:

• czas i zakres czynności technologicznej naprawy,
• technologia lakierowania,
• części zamienne,
• zaniżanie stawki roboczogodziny.

Zużyte części – kto za nie zapłaci?

W ostatnim czasie coraz częściej zdarza się również, że od całkowitego kosztu naprawy odliczana jest wartość zdemontowanych części, jeśli nie zostały przekazane ubezpieczycielowi. Trudno uznać takie praktyki za uzasadnione, gdy części zostały wcześniej zakwalifikowane jako nienadające się do naprawy i dalszego użytkowania, czyli jako części całkowicie bezużyteczne. Co więcej ich wymiana została wcześniej zatwierdzona przez ubezpieczyciela w kalkulacji naprawczej. Niejednokrotnie to wyrok sądu składnia ubezpieczyciela do wypłaty pełnej kwoty należności dla warsztatu za przeprowadzone naprawy

Zaniżanie stawek roboczogodziny

Stawki roboczogodziny stosowane przez warsztaty naprawcze są regularnie zaniżane przez Towarzystwa Ubezpieczeniowe. Najczęściej wypłacana stawka roboczogodziny wynosi 130-140 zł/rbh dla dużych serwisów niezależnych oraz ASO. W przypadku mniejszych podmiotów jest to jeszcze niższa kwota i zazwyczaj wynosi ona około 100 zł/rbh. Biorąc pod uwagę wysokość kosztów prowadzenia warsztatu jest to poziom nieakceptowalny.

Nasze doświadczenie pokazuje nie tylko, że właściwie jedynym skutecznym sposobem na wypłatę pełnego wynagrodzenia należnego warsztatowi jest skierowanie sprawy do sądu. Ponadto w przypadku serwisów, które zdecydowały się na taki krok późniejsza wartość wypłat na etapie bezspornym wzrosła. Można przypuszczać, że wynika to z tego, ze ubezpieczyciel spodziewając się kolejnego postępowania sądowego stosuje więc politykę optymalizacji kosztów i decyduje się na wyższą wypłatę, aby uniknąć konieczności ponoszenia ewentualnych kosztów sądowych.

Czy ubezpieczyciel może wymusić przeprowadzenie naprawy w ramach sieci partnerskiej?

To nie koniec problemów, z jakimi mierzą się warsztaty naprawcze. Kolejnym jest korekta końcowej kwoty na kosztorysie lub fakturze VAT. Jednym z uzasadnień takiego postępowania przez ubezpieczycieli jest możliwość przeprowadzenia naprawy w ramach tzw. sieci partnerskiej.

Należy jednak pamiętać, że to poszkodowany wybiera warsztat, w którym będzie realizowana naprawa. Ponadto stawki ubezpieczyciela nie są rynkowe, a umowne, a poszkodowany nie ma obowiązku naprawiać pojazdu najtańszym kosztem.

Orzeczenia sądów jednoznacznie wskazują, że ubezpieczyciel nie może narzucać podmiotów, z których usług poszkodowany może lub musi skorzystać.

Dlaczego warsztaty zwlekają z windykacją ubezpieczyciela na drodze sądowej?

Część właścicieli warsztatów naprawczych obawia się skierowania sprawy do sądu ze względu na długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie. Tymczasem zazwyczaj ubezpieczyciel wychodzi z propozycją ugody lub wypłata jest realizowana na podstawie nakazu zapłaty. Tylko w przypadku 28% spraw zwrot środków odbywa się na podstawie wyroku po przeprowadzeniu pełnego postępowania sądowego.

Na podstawie danych zebranych przez Kancelarię widoczne jest, że ugoda w postępowaniu sądowym dotyczy 48% spraw, uznanie roszczenia zaledwie 2 %, realizacja nakazu zapłaty 22%, a wyrok 28% postępowań.

Ilość wyzwań z jakimi muszą mierzyć się warsztaty naprawcze wydaje się wciąż rosnąć, ale rośnie również świadomość prawa wśród ich właścicieli. Coraz częściej nie godzą się oni na zaniżanie odszkodowań, a tym samym swoich wynagrodzeń. Jeżeli mierzysz się z podobnymi problemami skorzystaj z bezpłatnego spotkania online, podczas którego zweryfikujemy czy możemy Ci pomóc.

Całość tekst dostępna w listopadowym numerze magazynu autoexpert.

W ostatnich latach wyraźnie widoczny jest wzrost cen samochodów. Dlatego aktualnie przykładamy do tego zakupu jeszcze większą wagę, a do czynników które decydują o wyborze konkretnego auta w mniejszym stopniu przyczyniają się marka, estetyka czy wyposażenie. Pod uwagę bierzemy przede wszystkim niezawodność. Dlatego niezwykle ważne są jakość materiałów, zastosowane technologie, a przede wszystkim trwałość użytych komponentów. Wydając na zakup samochodu kilkadziesiąt tysięcy chcemy mieć pewność, że nie będziemy musieli gościć w warsztacie naprawczym zbyt często. Na podstawie ocen tych ostatnich powstają raporty o najmniej zawodnych samochodach. Jakie samochody nie goszczą w warsztatach naprawczych?

Ranking niezawodnych samochodów

Szukając informacji o tym, który z samochodów przysporzy nam najmniej problemów po zakupie sięgamy po różnorodne rankingi i zestawienia. Warto przy tym zwrócić uwagę, że organizacje zajmujące się ich przygotowaniem uwzględniają odmienne kryteria. Dlatego też w zależności od tego, czy spojrzymy na raport OCU, TUV czy ADAC zauważymy, że tytuł niezawodnego samochodu jest przyznawany innemu modelowi. Czym różnią się poszczególne zestawienia?

Te trzy samochody praktycznie nie goszczą w warsztatach naprawczych – ranking OCU

OCU czyli hiszpańska Organizacja Konsumentów i Użytkowników pierwsze trzy miejsca przypisuje kolejno Toyocie, Subaru oraz Lexusowi. Ranking ten zdaje się potwierdzać przekonanie kierowców o tym, że japońskie i niemieckie samochody są znacznie mniej awaryjne od chociażby francuskich (wg „Rankingu awaryjności samochodów według polskich mechaników” opracowanemu przez sieć ProfiAuto).

Zakup używanego samochodu = regularne wizyty w warsztacie naprawczym?

Decyzja o zakupie używanego samochodu jest związana z ryzykiem jego awaryjności. Jednak można pokusić się o stwierdzenie, że mimo to większość kierowców decyduje się na zakup używanego auta. Pomocny przy wyborze może być Ranking TUV 2023.

Podstawą do powstania raportu jest baza danych zebranych podczas okresowych przeglądów technicznych na terenie Niemiec. W raporcie uwzględniane są wyłącznie te modele, które przyjechały do stacji kontroli pojazdów w liczbie powyżej 10 tys. egzemplarzy. Skupia się on na samochodach w przedziale wiekowym od 2 do 11 lat.

Podczas przeglądów technicznych realizowanych w warsztatach naprawczych sprawdzane są:

• sprawność hamulców,
• sprawność amortyzatorów,
• oświetlenie,
• jakość i trwałość podwozia,
• jakość ogumienia,
• układ wydechowy.

Ponadto sprawdza się ewentualną korozję i jej rozwój, a także inne istotne usterki.

Wśród aut dwu i trzy letnich, które najrzadziej goszczą w warsztatach naprawczych prym wiedzie kolejno Mercedes, następnie Volswagen i Audi. W ich przypadku wskaźnik usterek nie przekroczył 3%. Natomiast na przeciwległym końcu znalazły się m.in. Dacia i Citroen. W przypadku Dacii Logan wskaźnik usterek wyniósł aż 11,6%.

Ranking ADAC – opinia mechaników

Ranking ADAC w przeciwieństwie do rankingu TUV nie bazuje na danych dotyczących obowiązkowych badań technicznych pojazdów, a skupia się na naprawach dokonywanych przez mobilnych mechaników ADAC. Ciekawostką jest to, że w 2022 roku po raz pierwszy w historii rankingu uwzględniono w nim również samochody elektryczne. Analizie poddano cztery modele: BMW i3 i Renault Zoe, Volkswagen ID.3 i Tesla Model 3. Ranking przypisuje samochody do kilku kategorii, m.in.: mini, auta miejskie, klasa niższa średnia, klasa średnia, klasa wyższa.

Wśród samochodów, które najrzadziej goszczą w warsztatach naprawczych znalazły się między innymi dwa modele Suzuki, Toyota Aygo, kilka modeli Audi i BMW, a  także Mercedesa. Natomiast do najbardziej awaryjnych aut zaliczono między innymi: kilka modeli Renault. Pewną niespodzianką może być natomiast Toyota C-HR  czy Toyota Rav4, a także Mercedes klasy E, który został uwzględniony na 3. pozycji w rankingu dotyczącym wyższej klasy aut.

Analizując poszczególne rankingi trudno wybrać jedno auto, które zapewni jego właścicielowi rzadkie wizyty w warsztacie naprawczym. Choć poszczególnych rankingach powtarzają się marki takie jak Audi, Toyota czy Mercedes to nawet wśród nich trafiają się modele, które nie są tak niezawodne jak można by się tego spodziewać.

Silniki elektryczne bywają często nazywane napędem przyszłości. Biorąc pod uwagę doniesienia prasowe, chociażby dotyczące rezygnacji Volvo z produkcji silników benzynowych w ciągu najbliższych 6 lat, staje się to jak najbardziej realne. Tymczasem jednak wiele słyszy się o wadach elektryków, a do jednych z najczęściej wymienianych można zaliczyć chociażby wysokie ceny, drogie naprawy, mocno ograniczony zasięg czy trudny dostęp do ładowarek. Auto elektryczne – hit czy kit?

Na czym polega fenomen elektromobilności?

Samochody elektryczne w ostatnim czasie znacząco zyskały na popularności. Przyczyniło się do tego kilka czynników. Jednym z nich bez wątpienia jest ich sprawność, która wynosi nawet 90%, podczas gdy w przypadku aut spalinowych to wciąż około 30-40%.

Dodatkowo silniki elektryczne są umieszczane na osiach napędowych, co niesie ze sobą wiele korzyści. Przede wszystkim, nie ma niepotrzebnych elementów pośredniczących w przekazywaniu napędu na koła. Ponadto ich konstrukcja pozwala znacznie zwiększyć rozstaw osi dzięki czemu zyskujemy znacznie bardziej przestronne wnętrze.

To nie jedyne zalety wymieniane przez zwolenników aut elektrycznych, ale równie często jak korzyści podkreślane są ich wady. Z jakimi trudnościami muszą mierzyć się właściciele aut elektrycznych?

Wady i zalety aut elektrycznych

Udział aut elektrycznych w rynku w Polsce wynosi obecnie około 4%, podczas gdy w Szwecji jest to blisko 30%. Głównym czynnikiem hamującym rozwój tego segmentu w naszym kraju jest przede wszystkim wysoka cena zakupu. Zdecydowana większość aut elektrycznych kosztuje ponad 250 tys. zł.

Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że zasięgi samochodów elektrycznych są mocno ograniczone i wynoszą ok. 300/400 km. Natomiast za elektryki o zasięgu zbliżonym do aut spalinowych trzeba zapłacić znacznie więcej niż wcześniej wspomniane  250 tys. zł  i są to kwoty rzędu pół miliona. 

Kolejnym argumentem wymienianym przez przeciwników aut elektrycznych jest ilość dostępnych punktów ładowania. Jest ich obecnie niespełna 6000, a samych stacji ok. 3000. Oznacza to, że ogólnodostępną ładowarkę można spotkać nie częściej niż raz na 100 km drogi publicznej, co przy długich trasach może się okazać kłopotliwe. Do tego dochodzi jeszcze czas ładowania, który w najlepszym razie wynosi kilkadziesiąt minut.

Ile kosztuje naprawa auta elektrycznego?

Auto elektryczne może generować pewne oszczędności, chociażby podczas cyklicznych przeglądów. W przypadku elektryków wystarczy wymiana filtra kabinowego. Jednak problemy pojawiają podczas naprawy uszkodzonego samochodu, a ta może być o ponad 1/3 wyższa niż w przypadku samochodu spalinowego.

Ponadto koszty pracy mechanika naprawiającego auto elektryczne mogą być znacząco wyższe. Czy w takim przypadku warsztat może liczyć na pełną wypłatę wynagrodzenia należną za jego pracę? Doświadczenie procesowe ekspertów Kancelarii Rok-Konopa i Wspólnicy pokazuje, że nie zawsze jest to oczywiste.

Zaniżone odszkodowanie – auto elektryczne

Zaniżanie odszkodowań przez ubezpieczycieli niestety wciąż jest częstym problemem, z którym muszą mierzyć się zarówno poszkodowani w wypadkach, jak i warsztaty naprawcze. Dla tych drugich zaniżone odszkodowanie oznacza niepełną wypłatę wynagrodzenia za wykonaną pracę.

W przypadku BMW i8 początkowo ubezpieczyciel zaproponował wypłatę odszkodowania w wysokości ponad 85 tys. zł, podczas gdy ekspertyza wykonana przez rzeczoznawcę wskazywała, że całkowity koszt naprawy samochodu wynosi blisko 190 tys. zł. Dzięki pracy wykonanej przez ekspertów sąd wydał wyrok, w którym zasądził dopłatę do odszkodowania w wysokości ponad 98 tys. zł

Można przypuszczać, że auta elektryczne, choć nie pozbawione wad będą z czasem coraz bardziej zyskiwać na popularności. Jednak obecnie wyzwania z jakimi muszą mierzyć się zarówno ich właściciele, jak i warsztaty naprawcze chcące specjalizować się w naprawach tych samochodów są bardziej wymagające od tych dotyczących aut spalinowych.

Analizując procesy likwidacji szkód komunikacyjnych w pojazdach będących przedmiotem leasingu możemy spotkać sytuacje, gdy ubezpieczyciel, mimo akceptacji faktury za naprawę pojazdu, wypłaca odszkodowanie jedynie w kwocie netto. Czy poszkodowanemu należy się pełny zwrot VAT?

Dlaczego ubezpieczyciel odmawia pełnego zwrotu podatku VAT?

Ubezpieczyciele uzasadniają odmowę pełnego zwrotu podatku VAT w przypadku leasingowanych samochodów tym, że poszkodowanym jest właściciel pojazdu, czyli firma leasingowa używająca pojazdu wyłącznie w związku z działalnością gospodarczą i uprawniona do odliczenia całego podatku VAT za naprawę. W ocenie ubezpieczycieli nie ma przy tym znaczenia, w jaki sposób podatek VAT rozlicza faktyczny użytkownik pojazdu – czy korzysta z samochodu wyłącznie w celach prywatnych i ponosi pełne koszty jego eksploatacji, czy może używa pojazdu w celach mieszanych i odlicza jedynie 50% VAT.

Czy w takim razie, korzystając z pojazdu jako leasingobiorca, należy z góry nastawić się, że odszkodowanie zostanie ograniczone do wartości netto?

Nic bardziej mylnego!

Poszkodowany czy właściciel auta w leasingu – kto otrzyma zwrot?

Kodeks cywilny nie w każdym wypadku utożsamia osobę poszkodowaną z właścicielem uszkodzonej rzeczy. W prawidłowej interpretacji przepisów pomaga orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując m.in., że „odszkodowanie na rzecz leasingobiorcy obejmuje kwotę podatku od towarów i usług w zakresie, w jakim nie może on obniżyć podatku od niego należnego, a „poszkodowany” nie może być każdorazowo identyfikowany z właścicielem rzeczy” (uchwała SN z dnia 11 września 2020 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 90/19). Przywołane stanowisko Sądu Najwyższego nie pozostaje bez wpływu na orzecznictwo sądów powszechnych.

Wyrok sądu – Poszkodowanemu należy się pełny zwrot VAT

W sprawie jednego z Klientów Kancelarii Rok-Konopa i Wspólnicy poszkodowana pierwotnie używała samochodu do celów prywatno-służbowych. Była tym samym uprawniona do odliczenia jedynie połowy podatku VAT nałożonego na koszty związane z naprawą pojazdu.

Towarzystwo Ubezpieczeń Wiener odmówiło jednak wypłaty pełnych kosztów wynikających z faktury, realizując obowiązek odszkodowawczy jedynie w kwocie netto. Różnica wynikająca z niedopłaty podatku VAT wynosiła niespełna 4000 zł.

Poszkodowana postanowiła wytoczyć przeciwko ubezpieczycielowi powództwo przed Sądem Rejonowym dla miasta stołecznego Warszawy. Po trwającym niespełna rok postępowaniu, w toku którego Sąd zapoznał się ze stanowiskami stron i przeprowadził dowody z dokumentów, powództwo zostało uwzględnione niemal w całości.

Warto zatem pamiętać, że status leasingobiorcy nie wywołuje negatywnych konsekwencji dla poszkodowanego w zakresie uzyskania pełnej kwoty odszkodowania. Dlatego w sytuacji, kiedy kwota odszkodowania zaproponowana przez ubezpieczyciela budzi nasze wątpliwości warto skonsultować się z ekspertem. Dzięki działaniom Kancelarii poszkodowana otrzymała odszkodowanie obejmujące pełny zwrot VATu.

autor: mec. Wojciech Zakrzewski

Powszechny Zakład Ubezpieczeń jako jeden w pierwszych ubezpieczycieli wprowadził kontrowersyjną politykę Green Parts, która budzi wiele wątpliwości. Jej hasłem przewodnim była dbałość o środowisko, jednak niedawny wyrok sądu jednoznacznie kwestionuje jej sens.

Kontrowersyjna polityka PZU – Green Parts

Polityka Green Parts wdrożona przez PZU z założenia miała dotyczyć troski o środowisko. W rzeczywistości stanowi jednak podstawę korekt w odszkodowaniach wypłacanych przez ubezpieczyciela. Zgodnie z jej zasadami w toku likwidacji szkody ubezpieczyciel może pomniejszyć wysokość odszkodowania o wartość rynkową zniszczonych części w sytuacji, gdy nie zostaną one mu przekazane. Warto zauważyć, że jednocześnie ubezpieczyciel nie egzekwuje zwrotu części podlegających regeneracji czyli akumulatorów, smarów, olejów, a także innych płynów eksploatacyjnych. Ich utylizacja wiąże się z kosztami, które ponoszą serwisy samochodowe.

Ponadto PZU nie wskazuje sposobu, w jaki ustalana jest wartość zniszczonych części, co dodatkowo budzi szereg wątpliwości. Dodatkowo stosowanie polityki Green Parts ma charakter dowolny. Tym samym poszkodowany nie ma pewności czy w jego przypadku ubezpieczyciel skorzysta z tego uprawniania.

Jednoznaczna ocena sądu w sprawie Green Parts

Na skutek działań podjętych przez pełnomocników Kancelarii Rok-Konopa i Wspólnicy sprawa została poddana ocenie Sądu. Zgodnie z wyrokiem pomniejszanie wysokości świadczenia odszkodowawczego o równowartość pozostałości w uszkodzonym aucie jest niezasadne.

Koszt bezwartościowych części

Oczywistym jest, że kwalifikacja części zamiennych jako niezdatnych do naprawy i wymagających wymiany oznacza, że ich dalsza eksploatacja jest niemożliwa. W ten sposób te elementy stały się częściami bezwartościowymi. Czynnikiem, który potwierdził taką kwalifikację, jest kalkulacja naprawcza zatwierdzona przez ubezpieczyciela.

Towarzystwo ubezpieczeniowe uznało rzetelność oceny technicznej oraz rachunku opracowanych przez profesjonalny warsztat naprawczy. W konsekwencji takiego potwierdzenia ubezpieczyciel przyznał, że przedmiotowe elementy wymagają definitywnego wycofania z obrotu i podlegają utylizacji.

Wymienione elementy pojazdu zakwalifikowano jako części zniszczone i bezwartościowe. Taka ocena uszkodzeń potwierdza, że zakład ubezpieczeń nie mógł ponieść żadnej szkody wskutek ich fizycznego nieodebrania. Niezależnie od stwierdzenia, czy warsztat naprawczy lub poszkodowany byli przez ubezpieczyciela zobligowani do zwrotu części po ich demontażu.

Sposób na zaniżone odszkodwanie

Wyrok sądu potwierdził, że zachowanie ubezpieczyciela stanowiło próbę arbitralnego pozbawienia warsztatu naprawczego należnego mu odszkodowania. Skuteczne działanie ekspertów Kancelarii Rok-Konopa doprowadziło do otrzymania przez warsztat pełnego, należnego mu wynagrodzenia za wykonaną pracę.  

Spory serwisów z ubezpieczycielami w przedmiocie najmu pojazdu zastępczego bywają bardzo problematyczne. W tej kwestii nie pomaga także niejednolite orzecznictwo sądów powszechnych. Sukces postępowania sądowego wymaga więc dobrze przygotowanej dokumentacji oraz przemyślanej taktyki procesowej. Kancelaria uzyskała korzystny wyrok w związku ze sprawą, której przedmiotem była oferta najmu pojazdu zastępczego.

[btn-cta]

Oferta najmu pojazdu zastępczego

Sąd w uzasadnieniu wyroku, którego przedmiotem była oferta najmu pojazdu, wskazał jednoznacznie, że mail wysłany do warsztatu naprawczego nie zawierał oferty najmu. Stanowi jedynie potwierdzenie informacji przedstawionych w chwili zgłoszenia szkody. Ponadto przekazywane treści dotyczą przede wszystkim zasad weryfikacji stawki najmu, a nie przedstawienia konkretnej oferty.

Tym samym ubezpieczyciel nie przedstawił warunków na jakich najmem pojazdu zastępczego miałby być realizowany. W szczególności co do przyjętej stawki, klasy samochodu, zasad ponoszenia dodatkowych kosztów, limitu kilometrów itp. Ponadto nawet gdyby pozwany ubezpieczyciel przedstawił poszkodowanemu konkretną ofertę najmu pojazdu, to nie zostało w sprawie udowodnione, że pozwany byłby w stanie wynająć poszkodowanej auto po niższej stawce.

Kiedy można skorzystać z samochodu zastępczego?

Naturalnym jest, że poszkodowany w wypadku chce otrzymać auto zastępcze jak najszybciej. Także wtedy, gdy tak jak w przypadku Klienta Kancelarii jest ono niezbędne do celów prywatnych.

Dlatego logicznym wydaje się, że przyjął ofertę, która pojawiła się w momencie przekazania uszkodzonego samochodu do warsztatu. Tym bardziej, że oferta najmu pojazdu zastępczego nie wymagała dogłębnej analizy rynku najmu pojazdów zastępczych oraz poszukiwania oferty najtańszej.

W trakcie postępowania sąd podkreślił, że w powoływanej przez Ubezpieczycieli uchwale 3 sędziów SN z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt III CZP 20/17 skład sędziowski również wyraźnie zaakcentował rozkład ciężaru dowodu. Zgodnie z nim to ubezpieczyciel zobowiązany jest wykazać, że zaoferował pojazd poszkodowanemu na równorzędnych warunkach z tymi, z których skorzystał poszkodowany. Nie można więc zarzucać  poszkodowanemu przyczynienia się do zwiększenia szkody poprzez skorzystanie z samochodu zastępczego zaproponowanego przez warsztat.

Sąd podkreślił również, że ubezpieczyciel nie wykazał, by najem pojazdu zorganizowany przez niego był tańszy niż ten dostępny na rynku lokalnym. Tym samym obowiązek minimalizacji szkody nie może być uznawany za równoznaczny z konieczności skorzystania z pojazdu zastępczego organizowanego przez ubezpieczyciela. Tym bardziej gdy ubezpieczyciel konkretnej oferty nie przedstawia.

Pojazd zastępczy – warsztat czy ubezpieczyciel?

Obowiązek współdziałania poszkodowanego w żadnym razie nie może oznaczać ograniczenia jego uprawnień do wyboru najbardziej korzystnej dla niego oferty. Przy czym wcale nie musi być ona tańsza niż ta, którą rzekomo proponuje ubezpieczyciel.

Stawka za dobę najmu jest jednym z wielu, ale nie jedynym czynnikiem kształtującym stosunek najmu pojazdu. Warto również podkreślić, że w prowadzonym postępowaniu ubezpieczyciel nie kwestionował, że zastosowana przez serwis stawka za dobę jest stawką rynkową.

Poszkodowanemu przysługuje prawo wyboru podmiotu, z którym zawrze umowę najmu pojazdu zastępczego. Jednocześnie poszkodowany nie ma obowiązku poszukiwania najtańszej oferty. W ocenie Sądu uprawnienie do wyboru wynajmującego nie może być ograniczone. Zwłaszcza poprzez narzucanie przez ubezpieczyciela najmu pojazdu u tych podmiotów, z którymi ubezpieczyciel ma podpisane umowy o współpracy. Dzięki temu podmiot ten stosuje niższe stawki, a to z kolei przekłada się na wysokość ustalonego odszkodowania. Dodatkowo mogłoby to rodzić negatywne konsekwencje dla poszkodowanego w przypadku nieskorzystania z oferty ubezpieczyciela (w postaci zaniżonego odszkodowania).

[Wyrok Sądu Rejonowego w Piasecznie Wydział I Cywilny z dnia 28.10.2021r. w sprawie o sygn. akt I C 974/21]